Quê tôi là miền sông nước, có chín nhánh sông hợp thành dòng sông Cửu Long bồi đắp phù sa quanh năm. Vào mùa nước nổi, trên những cánh đồng nước mênh mông, các bác nông dân lại bận rộn chuẩn bị những chiếc xuồng, lưới, lợp để bắt cá tép…
Đến mùa nước nổi, cảnh vật thiên nhiên dường như càng thêm đẹp hơn, mênh mông và sinh động hơn. Cứ mỗi tháng bảy về, theo con nước lớn ròng, trời mưa rả rích, những hạt mưa tưới mát cho cây lá, hoa màu và cả lòng người; ai cũng vui mừng vì những lu nước của nhà mình được hứng đầy những hạt mưa mát ngọt để uống và sinh hoạt hàng ngày.
Trẻ con quê tôi thì chơi đùa, chạy nhảy hò reo, vui mừng khi được tắm mưa. Mỗi khi trời chuyển mưa, mây đen kéo đến, theo sau là những cơn gió ào ào làm rung cả mái nhà; những ngọn cây cũng nghiêng mình theo chiều gió, đung đưa từng đợt.
Đêm về, tiếng ve kêu rả rích giữa màn đêm tĩnh lặng của làng quê, dưới ánh đèn khuya hiu hắt mưa vẫn rơi, những hạt mưa xuyên qua lớp lá nhà đã cũ mà tuôn xuống có lúc phải lấy thau ra hứng. Sau một đêm đến sáng thì đã sớm thấy ánh bình minh rạng rỡ chiếu những tia nắng như muốn sưởi ấm lại cho vạn vật sau đêm mưa lạnh lẽo.
Tôi nhớ mùa mưa năm đó nước về rất nhanh làm cho cái ao sau nhà mới đó mà đầy tràn; nước về đầy cánh đồng mang theo phù sa tắm mát và bồi đắp sau những tháng ngày vất của những vụ mùa.
Những đàn cá cũng đua nhau về sinh sôi đầy đồng; những loài hoa tự mọc, nảy nở xum xuê nào là bông súng, bông sen, bông điên điển… Những cây cà na, cây bần ra hoa, kết trái nặng trĩu mấp mé mặt nước như chờ người đến hái.
Nông dân quê tôi cũng theo mùa mà mưu sinh cuộc sống. Họ chuẩn bị những chiếc xuồng mới theo con nước để bắt cá và cũng làm phương tiện đi lại trong mùa nước nổi. Mấy đứa con nít như tôi chỉ biết phụ giúp ba má chút việc nhỏ, rồi được theo ba má, các bác và anh chị trong xóm đến những cánh đồng xa nơi có nhiều cá và bông súng mà thả những tay lưới, cái lợp để mong đến chiều trở về nhà với đầy khoang tôm cá.
Mùa nước lên đồng làm cho cảnh vật thiên nhiên tăng thêm vẻ đẹp vốn có. Những loại hoa tự mọc như sen, súng, điên điển… đua nhau vươn lên khỏi mặt nước như để khoe những sắc màu rực rỡ trắng, xanh, tím, hồng rất đẹp.
Bên cạnh những chiếc lá tròn xoe, xanh mát là những cọng rong uốn mình nhẹ nhàng theo nhịp mái chèo khua nước. Trên mặt nước, những đàn cò trắng bay lượn tìm chỗ nghỉ chân trên bụi bông súng, chúng tắm rỉa bộ cánh trắng tinh của mình… tất cả hoà vào nhau thành một bức tranh làng quê yên ả, thanh bình.
Đứng trước cánh đồng nước mênh mông, sóng lăn tăn, dập dềnh lấp lánh dưới ánh nắng vàng. có mây trắng bồng bềnh trôi, có tiếng nói cười của người dân quê trên những chiếc xuồng nhỏ nhấp nhô theo nước trong xanh ta mới thấy hết được vẻ đẹp của cảnh vật mà thiên nhiên ban tặng.
Vào mùa nước nổi, mấy đứa con nít chúng tôi thỏa sức bơi lội, đùa giỡn trong dòng nước mát lạnh làm tung lên những bọt nước trắng xoá; rồi ngụp lặn hái những bông hoa, tranh đua xem ai có cọng bông súng dài hơn và màu sắc đẹp hơn.
Thỉnh thoảng mấy chú cá cũng giật mình nhảy lên khỏi mặt nước, vẫy vẫy cái đuôi, rồi thả mình xuống dòng nước bơi lội tung tăng. Chiều về, những chiếc xuồng nối đuôi nhau trải dài trên dòng sông, mang về nhà đầy những tôm cá và những bông hoa với nhiều màu sắc rực rỡ.
Trên những chiếc xuồng, các cô gái quê với vành nón lá che nghiêng đang thoăn thoắt sắp xếp mấy cọng bông súng, bông sen cho ngay ngắn với những nụ cười hạnh phúc của người dân miền sông nước đẹp bình dị, chan hoà.
Dân quê tôi, sống rất thật thà, giản dị, lo lắng giúp đỡ nhau. Đêm về, ông bà, con cháu hay quây quần bên nhau uống trà rồi kể chuyện xưa. Luôn nhắc nhở con cháu sống phải có đạo đức, thiện lương; sống thuận theo thiên nhiên với bốn mùa xuân, hạ, thu, đông mà Thần Phật đã ban tặng cho con người.
Mấy đứa con nít chúng tôi ngồi kế bên, tuy chưa biết gì nhưng vẫn thích được nghe kể chuyện. Cùng với những câu chuyện xưa, là những tiếng nói cười rộn ràng chia sẻ một ngày giăng câu, bắt cá ngoài đồng… tuy mộc mạc nhưng lại là niềm vui của mọi người sau những ngày vất vả.
Người quê tôi rất thích những giai điệu của vọng cổ, hò… họ hay hát mấy bài mà đám nhỏ chúng tôi nghe riết mà thuộc lòng như Dạ cổ hoài lang: “Từ là từ phu tướng, bảo kiếm sắc phong lên đàng, vào ra luống trông tinh chàng….Ôi gan vàng quặn đau í a”, hay bài “Bông lan cánh trắng nhụy vàng”, rồi đến bài “Ghe chiếu cà mau đã cắm sào trên bờ kinh Ngã Bảy, sao cô gái năm xưa chẳng thấy ra chào”..vv.
Cùng với tiếng gõ nhịp đều tay xuống bàn, thay cho tiếng đàn như bắt nhịp cho tiếng hò câu hát thêm trầm bỗng, ngọt ngào, sâu lắng, như đưa người vào giấc ngủ của màn đêm tĩnh lặng nơi miền quê. (Còn tiếp)
[Tiểu Thư]
Xem thêm:
